Паўднёва-заходней горада Полацк войскі 1-га Прыбалтыйскага фронту, працягваючы развіваць наступленне, авалодалі раённымі цэнтрамі Вілейскай вобласці горадам Глыбокае, горадам Докшыцы, а таксама з баямі занялі больш за 400 іншых населеных пунктаў, сярод якіх буйныя населеныя пункты Пагост Новы, Ёды, Мосарж, Хорошкі, Крулеўшчызна, Порплішча, Параф'янаў і чыгуначныя станцыі Крулеўшчызна, Порплішча, Параф'янаў. Нашы войскі ўварваліся ў горад Полацк, дзе завязалі вулічныя баі.
Войскі 3-га Беларускага фронту пры садзейнічанні войскаў 1-га Беларускага фронту, у выніку імкліва праведзенай аперацыі з глыбокім абыходным манеўрам з флангаў, 3 ліпеня штурмам авалодалі сталіцай Савецкай Беларусі горадам Мінск, а таксама з баямі занялі больш за 450 іншых населеных пунктаў, сярод якіх раённы цэнтр Мінскай вобласці горад Лагойск, раённы цэнтр Вілейскай вобласці горад Курэнец, буйныя населеныя пункты Будслаў, Доўгінава, Бакунькі, Крайск, Дунай, Крамянец, Сосенка, Старынкі, Ілія, Беларуч, Астрашыцкі Гарадок і чыгуначныя станцыі Будслаў, Крывічы, Курэнец. Нашы войскі ўшчыльную падышлі да горада і чыгуначнага вузла Маладзечна, дзе завязалі баі на ўскраінах горада.
Мінск у дзень вызвалення ад фашыстаў
З 28 чэрвеня па 1 ліпеня гэтага года войскі 3-га Беларускага фронту ўзялі ў палон 13.256 нямецкіх салдат і афіцэраў. Сярод палонных камандзір 95-й пяхотнай дывізіі генерал-маёр Міхаэліс. Такім чынам, лік палонных нямецкіх салдат і афіцэраў, узятых войскамі 3-га Беларускага фронту, да зыходу 1 ліпеня павялічыўся да 33.256 чалавек.
На Баранавіцкім напрамку войскі 1-га Беларускага фронту працягвалі весці наступальныя баі, авалодалі раённым цэнтрам Мінскай вобласці горадам Мар'іна Горка, а таксама занялі больш за 250 іншых населеных пунктаў, у ліку якіх буйныя населеныя пункты Смілавічы, Пудзецкая Слабада, Скобраўка, Пухавічы, Амельна, Шацк, Валер'яны, Семенавічы, Кудзінавічы, Вялікая Раеўка, Цімкавічы, Лешня, Семежава, Старына, Малое Рожына і чыгуначныя станцыі Блужа, Пухавічы, Морач, Цімкавічы.
За 1 і 2 ліпеня, па няпоўных дадзеных, войскі 1-га Беларускага фронту ўзялі ў палон 3.658 нямецкіх салдат і афіцэраў. Сярод палонных камандзір 36-й пяхотнай дывізіі генерал-маёр Конрадзі. Такім чынам, лік палонных нямецкіх салдат і афіцэраў, узятых войскамі 1-га Беларускага фронту, да зыходу 2 ліпеня павялічыўся да 39.338 чалавек.
За 2 ліпеня нашы войскі на ўсіх франтах падбілі і знішчылі 85 нямецкіх танкаў. У паветраных баях і агнём зенітнай артылерыі збіта 15 самалётаў праціўніка.
Будынак Дома Чырвонай Арміі і Флота ў Мінску, узарваны фашыстамі пры адступленні. Гітлераўскія захопнікі вывезлі ў Германію большую частку прадметаў інтэр'ера будынка
Паўднёва-заходней горада Полацк нашы войскі, прасоўваючыся наперад, авалодалі важным вузлом шашэйных дарог, чыгуначнай станцыяй і горадам Глыбокае. Знішчана 1.000 нямецкіх салдат і афіцэраў. Захоплена многа трафеяў і 200 палонных. У раёне Полацка савецкія часткі крок за крокам прасоўваліся наперад. Горад апаясаны шматлікімі абарончымі збудаваннямі. Праціўнік аказвае лютае супраціўленне і ўводзіць у бой свежыя сілы, спрабуючы любой цаной утрымаць Полацк у сваіх руках. Савецкія танкі і пяхота, пры падтрымцы артылерыі і авіяцыі, зламіўшы ўпартае супраціўленне немцаў, уварваліся на паўднёвую ўскраіну Полацка. Іншыя нашы часткі фарсіравалі раку Палата і прарваліся на паўночна-ўсходнюю ўскраіну Полацка. Працягваюцца жорсткія вулічныя баі, якія пераходзяць у рукапашныя сутычкі. Вораг нясе велізарныя страты. Толькі на адным участку савецкія байцы знішчылі 1.200 гітлераўцаў і захапілі 18 гармат, 14 мінамётаў, 56 кулямётаў і іншыя трафеі. Узята многа палонных.
Войскі 3-га Беларускага фронту працягвалі паспяховае наступленне. Імкліва прасоўваючыся ўздоўж Мінскай шашы, нашы рухомыя часткі ноччу выйшлі на бліжэйшыя подступы да горада Мінска. Савецкія танкісты і пяхотнікі зламілі супраціўленне немцаў на вонкавым абарончым абаводзе і адначасова з паўночнага ўсходу, усходу і паўднёвага ўсходу ўварваліся ў горад. Да 7 гадзін раніцы немцы ўжо былі выбіты з усходняй часткі Мінска. Нашы войскі, развіваючы поспех, фарсіравалі раку Свіслач і да паўдня завяршылі разгром гарнізона праціўніка. Савецкія воіны цалкам вызвалілі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў сталіцу Савецкай Беларусі, найважнейшы вузел чыгуначных і шашэйных дарог горад Мінск. Захоплены вялікія трафеі і многа палонных. Паўночна-ўсходней Мінска нашы часткі авалодалі горадам Лагойск. Праціўнік, імкнучыся затрымаць наступленне савецкіх войскаў, увёў у бой перакінутую з іншага ўчастка фронту танкавую дывізію. Савецкія артылерысты і танкісты знішчылі 30 нямецкіх танкаў і прымусілі немцаў спешна адступіць. Гвардзейцы-танкісты разграмілі ў раёне сялення Чарняўка штаб 25-й нямецкай матарызаванай дывізіі. На іншым участку падраздзяленні Н-скай часці разграмілі ўзмоцнены батальён нямецкай пяхоты. Захоплена 6 дзесяціствольных і 6 шасціствольных мінамётаў, 8 танкаў і 20 аўтамашын. Захоплены палонныя.
Мінск пасля вызвалення ад нямецкай акупацыі. Кадр з дакументальнага фільма «Вялікая перамога савецкага народа», студыя ЦСДФ (РЦСДФ), 1961 год, рэж. Ф. Кісялёў.
На Баранавіцкім напрамку нашы войскі працягвалі наступленне. Танкі і пяхота праціўніка контратакавалі савецкія часткі. Нашы танкісты і пяхотнікі, адбіўшы варожую контратаку, імкліва прасунуліся наперад і занялі чыгуначную станцыю Пухавічы і горад Мар'іна Горка. У гэтым баі знішчана 25 нямецкіх танкаў і некалькі сотняў гітлераўцаў. Захоплены вялікія трафеі і многа палонных. На іншым участку байцы Н-скага злучэння, паспяхова прасоўваючыся наперад, знішчылі полк нямецкай пяхоты, 12 танкаў і самаходных гармат. Узята ў палон 570 нямецкіх салдат і афіцэраў.
Жыхары Рагачоўскага і Бабруйскага раёнаў расказваюць пра жахлівыя злачынствы нямецка-фашысцкіх маньякаў. У сакавіку і красавіку гэтага года гітлераўцы гвалтоўна адабралі дзяцей ад васьмі гадоў і старэй у жыхароў вёсак Зялёны Дуб, Шырокі Рог, Ухватаўка, Казловічы, Ліскі Рагачоўскага раёна, вёсак Віла Бабруйскага раёна і шэрагу іншых населеных пунктаў. Каманды эсэсаўцаў атачалі вёскі, урываліся ў дамы, хапалі дзяцей і эшалонамі адпраўлялі іх у Бабруйск, а адтуль у лагеры "донараў". У гэтых лагерах фашысцкія дзецязгубцы выпампоўвалі ў дзяцей кроў для пералівання параненым нямецкім афіцэрам і салдатам. Ад вялікай страты крыві загінулі сотні і тысячы савецкіх дзяцей. Яшчэ ў цягніку нямецкія канваіры, якія суправаджалі няшчасных дзяцей у лагер "донараў", казалі ім: "Мы вязем вас на бойню; там у вас высмакчуць усю кроў, і вы памрэце". Многія дзеці старэйшага ўзросту спрабавалі ўцячы. Калі цягнік запавольваў ход, тады яны выскоквалі з вагонаў. Немцы адкрывалі агонь з аўтаматаў і расстрэльвалі тых, хто ўцякаў.
Няма межаў жахлівым злачынствам фашысцкіх вампіраў. Але блізіцца час расплаты. Азвярэлыя гітлераўскія бандыты адкажуць за пакуты і мукі, за слёзы і кроў загубленых імі дзяцей.
Крыніца: sputnik.by
