"Няхай Бог захоўвае вас, дзеткі, ад вайны...»
Гэтыя словы ў завяршэнне размовы пачула ад маларытчанкі надзеі Лемачкі, якая нядаўна адзначыла сваё 90-годдзе.
У надзеі Рыгораўны і яе брата Івана, як і ва ўсіх дзяцей вайны, было цяжкае, поўнае пазбаўленняў і нягод дзяцінства. Жыла іх сям'я ў Гвозніцы. Памятае, распавядала жанчына, як хаваліся ў лесе ад гітлераўцаў. «Я хоць сама ўжо ўцякала, - кажа бабуля Надзя, - а Янку мама на руках насіла. Бывае, зачэпіцца за карчаку і падае разам з ім"»
Пасля вызвалення Беларусі бацьку забралі на фронт. Зенітчыкам прайшоў ён усю вайну, але здароўем не адрозніваўся, таму рана пайшоў з жыцця.
Надзя пасля вайны стала хадзіць у школу, але скончыць яе магчымасці не было – трэба было зарабляць на хлеб. Ездзіла ва Украіну на заробкі, як распавядала сама, «на сезоны». Таматы прыбірала там, буракі палола. Потым некаторы час даіла кароў у калгасе. Праца цяжкая, ручная, а заробкі больш чым сціплыя. "Адрэз на сукенку далі мне за працу ды на канцэрт звозілі", - узгадвала жанчына. Потым Надзея перайшла ў паляводчую брыгаду, хоць і там лёгка ніколі не было: лён палолі і рвалі, буракі вырошчвалі і іншыя культуры.
Так склалася, што замуж Надзея Рыгораўна выйшла ў 48 гадоў за ўдаўца Васіля Лемачко, у якога было трое дзяцей. Падумалася: ці шмат цяпер жанчын адважыцца на такі подзвіг? А надзея Рыгораўна змагла і стала другой маці асірацелым дзецям. Малодшая з іх, Людміла, да таго часу скончыла 5-ы клас. Цяпер Людміла Васільеўна даглядае маму і кажа, што гаспадыняй яна заўсёды была хвацкай. Каб падняць на ногі дваіх сыноў і дачку, Надзея Рыгораўна і Васіль Андрэевіч, які працаваў у саўгасе "Маларыцкі «кіроўцам, трымалі вялікую хатнюю гаспадарку,» Ніўкі" апрацоўвалі. Потым дом пабудавалі прасторны, вяселлі дзецям справілі. Людміла Васільеўна расказвала, што мама навучыла яе шыць, гатаваць ежу, наводзіць чысціню ў доме і г. д. – усё, што трэба ўмець любой жанчыне. «Пакуль сілы былі, – казала дачка, – яна вельмі шмат працавала. Нават мой агарод паспявала прапалоць, ўнукаў няньчыла. Бацькі нашага дзевяць гадоў таму не стала, а мама нас увесь час падтрымлівала. Толькі вось у мінулым годзе здарылася няшчасце – нагу зламала. Вельмі ўжо цяжка ёй было, такой актыўнай, надоўга заставацца без руху. Але праз тры месяцы мама ўстала на ногі і сёння дзякуе Богу, што зноў можа хадзіць"»
З юбілеем надзею Рыгораўну павіншавалі старшыня РА ГА» Беларускі фонд міру " Людміла Бурштын і дырэктар Маларыцкага тэрытарыяльнага цэнтра сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва Людміла Алесік, паднеслі ёй кветкі і падарункі. Расчуленая жанчына ад душы дзякавала за такую ўвагу да яе.
У канцы нашай сустрэчы не магла не спытаць у надзеі Рыгораўны, пра што марыць чалавек, калі за плячыма дзевяць дзясяткаў гадоў. На гэта яна адказала так: «хачу яшчэ пажыць, дзеткі. Ніколі жыццё не было такой добрай, як цяпер: у доме ёсць святло, вада, газ. І каб не было вайны, каб вам ніколі не давялося перажыць тое, што перажылі мы».
