"Мой любы край-мая Берасцейшчына" -так называецца зборнік, у які ўвайшлі лепшыя творчыя работы, прадстаўленыя на абласны літаратурна-краязнаўчы конкурс, прысвечаны 85-годдзю Брэсцкай вобласці. У зборніку ёсць і творы маларытчан. З адной з творчых работ, аўтар якой наша зямлячка Марыя Сурынава, пазнаёмім чытачоў.
"Хутка вясна. Прыгожы месяц май! Усе квітнее, распускаецца, зелянее. Жыццё ідзе, мірнае жыццё. А мяне цягнік выносіць у невялікую вёсачку па Ковельскай трасе пад назвай Дубічна. Кожны год я з бацькамі прыязджаю сюды ў госці да сваякоў адведаць жывых і ўспомніць тых, каго ўжо няма з намі.
Звычайны вясковы дом. Прайшоўшы халодную веранду, трапляеш у гасціную. На першы погляд, аскетычнае ўбранне. Вялікі стол, крэслы і зручны канапа. Аднак пакой сагрэта цяплом фатаграфій у рамках. Усе сцены-гэта фатаграфіі, фатаграфіі, фатаграфіі... старадаўнія, яшчэ даваенныя, Ваенныя, пасляваенныя, сучасныя. І вочы, мноства вачэй, якія ўсміхаюцца, строгіх, сумных, пытаюцца, добрых, мудрых, тых, хто спачувае…
Застацца аднаму ў гэтай гасцінай немагчыма. Ты сярод людзей, сваіх продкаў. Яны, здаецца, побач, толькі працягні руку. Яны гавораць з табой са сцяны, варта толькі прыслухацца, гатовыя даць параду, працягнуць руку дапамогі.
У цэнтры - два вялікія партрэты, зробленыя пасля вайны. Яшчэ маладыя мужчына і жанчына. Гэта мае прабабуля і прадзядуля – Ганна Паўлаўна і Сцяпан Дзмітрыевіч Ткачукі. Я іх яшчэ трохі памятаю. Дзіцячыя ўспаміны выносяць у прагулкі па лесе, збор грыбоў і ягад, пах парнага малака, смачных пірагоў, свежага на капусных лістах хлеба і ўсмешку прабабулі ані, яе маршчыністыя, але такія спрытныя рукі.
Лёс Ганну Паўлаўну не песціла. Калі пачалася Вялікая Айчынная вайна, ёй было толькі 16 гадоў. Немцы захапілі вёску, усё Жаночае маладое насельніцтва сабралі ў цэнтры на плошчы і вывезлі ў Германію. Там мая бабуля была накіравана на працу на прыватны падворак. Ранні ўздым, дойка кароў (а іх было пяць), пакарміць свіней, курэй, уборка двара і хлявоў... на сняданак – тоненькі кавалачак хлеба і гуртка вады. Затым праца на агародзе. На абед-паўмісачкі нейкай поліўкі. Увечары-зноў жыўнасць і птушка. На вечар-кавалачак хлеба і гуртка гарбаты. Уся праца вялася пад наглядам кіраўніка. Калі хтосьці спыняўся перадыхнуць, то тут жа ішоў удар бізуном. Напаўгалодныя, змардаваныя, людзі падалі спаць у спецыяльна адведзеным хляве проста на сена, дзе і як прыйдзецца. Заўтра зноў усё паўтаралася. Ганна Паўлаўна ўспамінала, што і сама дзівілася, як змагла выжыць ўсе доўгія гады вайны. Вярнулася на радзіму ў 1946 годзе, цалавала зямлю і плакала ад шчасця. Нешматлікім удалося вярнуцца, некаторыя так і засталіся ляжаць у нямецкай зямлі, нават няма магілы: хавалі, проста прикапывая, далей ад вёскі.
Можа, хтосьці спытае: у чым жа тады подзвіг? Подзвіг у тым, каб не зламацца, выжыць, кожны дзень, успамінаючы сваю радзіму, і вярнуцца, каб радавацца, жыць і працаваць на карысць сваёй краіны…
Мне з дзяцінства помніцца пах драўнянай габлюшкі, падушкі на сенавале, набітыя гэтай габлюшкай, дрэваапрацоўчыя станкі і дошкі. Сцяпан Дзмітрыевіч пасля вайны працаваў у калгасе, потым у аўтакалоне кіроўцам, а дома даваў волю свайму захапленню: рабіў вокны і дзверы для людзей. З цяплом успамінаю вялікія цёплыя рукі, якія ўмела трымалі не толькі гэбель, але і супрацьтанкавая зброя.
Увосень 1941 года, калі споўнілася 18 гадоў, Сцяпан Дзмітрыевіч быў прызваны ў войска. Некалькі месяцаў навучання-і фронт. Пяхота ... прадзядуля страляў з супрацьтанкавай зброі, у баі змяняючы пазіцыі, перабягаючы, заўсёды нёс яго (зброю) з сабой, цяжкае, вялікае, і стужкі патрон да яго. Некалькі разоў быў паранены. Адзін раз у плячо, другі-у нагу. І заўсёды пасля шпіталя вяртаўся ў строй. Прайшоў усю вайну. Перамогу сустрэў у Кёнігсбергу. Узнагароджаны ордэнам Вялікай Айчыннай вайны II ступені, медалём»За ўзяцце Кёнігсберга".
Вось ужо некалькі гадоў няма з намі ні Сцяпана Дзмітрыевіча, ні Ганны Паўлаўны. Памерлі яны ў адзін год. Іх няма з намі, але яны засталіся жыць у нашых сэрцах, сэрцах родных і блізкіх. У маім сэрцы.
Хай будзе мір на зямлі! Хай зноў і зноў прыходзіць месяц май! І дзесьці там, у маленькай вёсачцы, стаіць дом з гасцінай, у якой мноства фатаграфій людзей, такіх блізкіх, родных. Гэта нашы анёлы-ахоўнікі.
Дзякуй Вам за мір на зямлі, за кожны пражыты дзень!»
